Hybride avondmaal

Samen met elkaar en de Heer

De afgelopen maanden hebben kerken gezocht naar het samen vieren het avondmaal. Twee gedachtelijnen werden daarbij zichtbaar:

  1. Tijdelijk wel of niet doen
    Argumenten voor en tegen vind je op diaconaalsteunpunt.nl
  2. Zoeken naar vormen die thuis, kleine groep en kerkdienst verbinden
    Een voorbeeld met tips vind je bij de GKv Assen Peelo / Ernst Leeftink

Uit de praktijk
Gemeente vind off- en online manier om avondmaal sámen te vieren!

Nadruk op samen en sacraal

De combinatie van samen-maaltijd en sacraal moment kun je zeker hybride vieren. Het vraagt doordenking en voorbereiding vooraf. En aandacht voor de uitvoering en afronding.
In Herkerken benoemen we ergens dat de rol van de ambten juist in deze tijd opnieuw doordacht mag worden. In deze ‘Uit de pratijk’ blijkt dit opnieuw.

  1. Uit onderzoek blijkt hoezeer de aandacht voor combineren van on- en offline vormgeving bijdraagt aan ‘samen vieren’. Tenslotte is een ritueel zien vooral publiek zijn…. maar is ‘meewerken’ aan dat ritueel echte deelname. Door de handelingen online én thuis op hetzelfde moment te laten plaatsvinden wordt de viering op de verschillende locaties tot één gezamenlijk moment.
  2. Een ‘ritueel’ krijgt mede vorm in gestructureerde handelingen en een ‘gewijde ruimte’ . Het helpt daarom ook om kaarsen en een bijbel klaar te leggen en passende muziek te vinden. Vooraf wordt ook overal wijn en brood, druivensap en crackers, e.d. klaargezet. Waar dat kan mooi vorm gegeven en passend bij de sfeer van gedenken en vieren.
  3. Als start kan je op dit ene moment op alle plaatsen een kaars gaan aansteken. En vanuit elk huis kan hardop worden meegelezen met de Bijbelse kernteksten van de viering. Vervolgens schenkt iedereen wijn in en breekt elke groep het brood.
    De boven beschreven manier sluit dicht aan op de Pascha-vieringen in het oude testament, waar elk huishouden zélf alles had voorbereid, en heel het volk – op het moment dat de zon onderging – de vieringen startte.
  4. Veelal werd avondmaal van oudsher gemeentebreed gevierd en in veel kerken alleen door een predikant ‘bediend’. Deze hybride vorm betekent dat én in de kerk én thuis (alleen, samen of in kleine groepen) mensen het avondmaal vorm geven.
  5. Niet iedereen zal zich de eerste keer vertouwd voelen met zelf een ritueel helpen vormgeven. Besteed daarom aandacht aan wat je thuis voorbereid en vormgeeft door dit als kerk op papier te zetten en eventueel door te spreken.

Barna research (video in engels) over hoe je millenials kunt helpen mée te vieren “They do not want to sit on their couch, they want to participate!”

Hoe doe je dat? Drie kijk-punten?

  1. Herkerken: wat houdt waarde en wat niet?
    Bedenk wat ín de live-kerk van waarde was, wat online minder waarde heeft. Dit geldt bijvoorbeeld voor samenzingen. Livezang als gemeente heeft veel waarde, geven mensen aan. Velen missen dit ook sterk. Thuis zingen heeft die waarde niet. Misschien zou herkerken kunnen betekenen dat je het oude format van meezing-liederen laat vallen. In plaats daarvan laat je slechts een of twee luisterliederen klinken.
    Na de dienst deel je een play-list van mooie liederen bij het thema om achteraf naar te luisteren en misschien ook mee te zingen.
    Bijkomend voordeel is dat de dienst korter wordt. Barna-inderzoek: “mensen haken af na 7 minuten, tenzij het dan daarvoor wisselt naar iets anders goeds”
  2. Herkerken: Online participatie organiseren
    Zorg dat mensen kunnen meedoen, in plaats van alleen kijken. Denk aan gebedspunten inbrengen via een app, denk aan vragen stellen via twitter. En zie ook het voorbeeld van avondmaal vieren hierboven.
  3. Herkerken: Tijd en plek herinrichten
    Voor veel mensen is de huiskamer een plaats van ontspanning en het kerkgebouw van naar toe gaan en meedoen. Wil je mensen thuis betrekken, help dan om de ontspan plek tijdelijk om te vormen tot plaats van viering en gewijde grond. Aankleding, kaarslicht, speciale muziek op een speciaal moment, ze dragen bij aan partcipatie en het binnen komen in Gods ruimte.