voortekening hfdst 1
hoofdstuk 1

Kerken op het kantelpunt

Tussen crisis en kansen

Al jaren hebben we te maken met trends in de samenleving en veranderingen in ons leven, ons werk en onze kerken. Ze kwamen als trage golven over ons heen. En dan opeens de stormvloed van een pandemie. Dan valt alles stil. Maar al snel volgen eerste aanpassingen tesamen met ook onrust, onzekerheid en rouw. En na twee maanden pauzestand is er ook een groeiend verlangen naar ons oude normaal als kerk. Maar dat kan niet meer. En voor langere tijd niet.

Welke signalen waren er al? Welke kantelpunten moeten we onder ogen gaan zien? En zijn het misschien ook kansen?

voortekening hfdst 2
hoofdstuk 2

De boodschap van lege kerkgebouwen

Ruimte voor het evangelie

Het kerkgebouw leek lange tijd het hart van veel kerkgemeenschappen. Maar in maart gaan in Nederland de kerkdeuren op slot. Waar eerst elke zondag het evangelie klonk is het nu stil. Het zingen, het ontmoeten, het bidden en geven en het luisteren en spreken... het valt weg.

Er komen in die stilte eerste praktische reacties: uitzendingen, protocollen en EO-beam. Dat is normaal. Maar wij denken dat het ondertussen echt tijd wordt om trage en diepere vragen te gaan stellen. We denken dan je als kerk je aannames zou moeten onderzoeken en bedenken wat de plekken zijn en worden waar het evangelie leeft en klinkt in deze tijd.

voortekening hfdst 3
hoofdstuk 3

Krakende kerkdiensten

Pleidooi voor vloeibaarheid en eenvoud

Een maand nadat kerkdiensten online gaan en vanaf huis kunnen worden bekeken horen we de eerste kerkenraden en predikanten al over 'kijkcijfers' praten. De pers gaat schrijven over enquêtes, meezingen, geefgedrag en kijkduur. In gemeenten klinken discussies over lengte van de preek, de beeldvoering en het geluid, rommelige kindermomenten en dergelijke.

Dit hoofdstuk stelt vragen aan de reflex vooral te focussen op de zondagse diensten: Waren veel preken misschien al jaren niet te lang? Is de eredienst het hart van het kerk-zijn? Moet het massaal en centraal, vooraf geprogrammeerd, non-interactief en gericht zijn op gelovigen?

voortekening hfdst 4
hoofdstuk 4

De kerk van een leeglopend dorp naar een nieuwe familie

Hoe we verbinden

Het onderlinge meeleven in onze maatschappij, buurt en kerk staat al decennia onder druk. Contacten worden vluchtiger, anders van vorm, en vaak functioneler. En ook zijn we druk druk druk. We willen tijd voor onszelf en elkaar.

Kerken hebben al jaren te maken met krimp, met afnemende participatie en toename van vacatures. Ook het jeugd- en jongerenwerk (contact houden en betekenisvol bezig zijn) is voor veel kerken een zorgpunt. Missionair gezien geven kerken zichzelf vaak een onvoldoende: ze vinden zichzelf te binnenwaarts gericht.

We zien drie blokkades om een (h)echte familie te zijn. En we zien drie kansen om het wel te worden! Het vraagt kantelingen!

voortekening hfdst 5
hoofdstuk 5

Broedplaatsen van de liefde

Huiswerk voor de kerk

In een vervolg op hoofdstuk 4 gaan we in op de noodzaak van die kantelingen als grote gemeenschap. Veranderingen die niet zozeer onze vormen raken als wel de opgebouwde gewoonten en de aannames daarachter.

Kerk zijn begint vanwege Gods liefde. En kerk-zijn krijgt vorm dienen van God en wereld. Liefhebben van andere mensen en jezelf als een persoonlijke reactie op Gods liefde.

Liefde vloeit vaak niet vanzelf, het vraagt oefening en momenten waar het voeding krijgt en kan groeien. Liefde als huiswerk, dus. Niet liefde als woordjes leren en  stampwerk, maar als dagelijkse oefening en toewerken naar grotere bekwaamheid, samen met anderen. Dat vraagt een lichaam waar liefde heerst en bloei ontstaat.

voortekening hfdst 6
hoofdstuk 6

Een bewegende kerk

Hoe het anders kan?!

Kan je als gemeente oude manieren koesteren en stutten en tegelijkertijd nieuwe vormen ontdekken en oefenen? Dat kan! We zien en horen om ons heen momenten van 'lente in de kerk'. Ook in herkerken zelf vind je verhalen als voorbeelden.

Wat zou er nodig zijn om te stutten en te stimuleren? Om te houden en te veranderen?

In dit laatste hoofdstuk lees je over drie bewegingen die je als gemeenschap daarvoor kunt maken. Een reis die je zoveel mogelijk gemeentebreed zou moeten gaan, volgens ons.

De inhoud én het proces van deze drie bewegingen zijn de afronding van het boek.
Ge herkerken lezen, vooral om er mee aan de slag te kunnen gaan!